تعریف سند وانواع آن
سند چیست؟
"ماده 1284قانون مدنی : ستد عبارت است از هرنوشته که در مقام اثبات دعوا یا دفاع قابل استناد باشد"
باتوجه به تعریفی که قانون مدنی از سند به دست می دهد، سند نوشته ای است که این قابلیت راداردکه برای اثبات هرگونه دعوا احتمالی و یا دفاع از آن به کار گرفته شود .از آنجا که سند قبل از وقوع هرگونه دعوا و مرافعه احتمالی بین دو طرف آن تنظیم می شود بنا بر این آنان با دقت و حسن نیت و صداقت بیشتری سند را تنظیم می نمایند و مبین قصد و اراده واقعی امضا کنندگان آن درهنگام تنظیم سند است .
سند در طول زمان ثابت و بدون تغییر مانده و گذشت زمان هیچگونه اثری در آن ندارد چنانچه در شهادت ممکن است شاهد درخصوص مورد شهادت دچار نسیان و فراموشی شود و یا در زمانی که نیاز به استماع شهادت او است به هر علتی از قبیل فوت و یا بیماری و یا جنون و یا سفر و غیره به شاهد دسترسی نباشد.از سوی دیگر در اسناد که صدور آن از طرف شخصی که سند به او نسبت داده شده است محرز است نیاز به ارزیابی دردادگاه ندارد بنابر این سند رایچ ترین وسیله اثبات حق است و صاحب حق را از ارائه هرگونه دلیل دیگری جهت اثبات حقانیت خود بی نیاز می سازد.
انواع سند
بنا بر تعریفی که ماده مدنی در ماده 1286 از انواع سند به دست می دهد
اسناد به دو نوع رسمی و عادی تقسیم گردیده اند
انواع سند رسمی
ماده 1287 قانون مدنی سند رسمی را در سه گروه مشخص کرده است :
1- اسنادی که در اداره ثبت اسناد و املاک تنظیم شده است مانند سند مالکیت، صورتمجلس تفکیکی ، صورتمجلس تحدید حدود و سا یرنوشته هایی کهدرحدود وظایف مامورین ثبت تنطیم می شود.
2- اسنادی که در دفاتر اسناد رسمی ثبت می شوند مانند اسناد انتقال قطعی، وکالت ، صلح ، اجاره ، مشارکت ، تعهد، اقرار، رضایت ، وصیت ، وقف ، وثیقه ،سند ازدواج ، طلاق و غیره .
3- اسنادی که که نزد سایر مامورین رسمی دولت درحدود صلاحیت آنان تنظیمشده است مانند شناسنامه ، گذر نامه و گواهینامه رانندگی
سند عادی:
بنا بر ماده 1289 قانون مدنی کلیه اسنادی که در اداره ثبت اسناد تنظیم نشده و یا در دفاتر اسناد رسمی به ثبت نرسیده است و یا اینکه در نزد سایرمامورین رسمی دولت در حدود صلاحیت آنان تنظیم نشده اند اسناد عادی محسوب می شوند .همچنین اسنادی که به وسیله مامورین رسمی تنظیم اسناد تهیه می شوند ولی مامورصلاحیت تنظیم آن را نداشته و یا رعایت مقررات قانونی در تنظیم آن نشده است و سند دارای مهر یا امضای طرف است سند عادی محسوب می شود . نوشته ای که دارای مهر و امضای طرف نباشد سند محسوب نمی شود.
اسناد رسمی لازم الاجرا کدام اسناد هستند؟
طبق ماده 93 قانون ثبت کلیه اسناد رسمی راجع به معاملات املاک ثبت شده مستقلا" و بدون نیاز به دادگاه ها و محاکم قضایی لازم الاجراهستند.
اسنادتنطیم شده در دفتر اسناد رسمی نسبت به دیون و اموال منقول و املاک ثبت شده و نیز املاک مورد وثیقه و اجاره(مشمول قانون روابط مالک و مستاجر)اعم از این که ملک مورد اجاره یا وثیقه ثبت شده یا نشده باشداز طرف دفترخانه ای که سند راتنظیم کرده است اجرائیه صادر می شود و بدون نیاز به مراجعه به محاکم قضایی و دادگاه ها از طریق اجرای ثبت مفاد این اسناداجراخواهد شد اما در اسناد راجع به املاک ثبت نشده که مورد وثیقه و اجاره نیستند جهت اجرای مفاد آن باید به دادگاه صالحه مراجعه کرد